امروز : ﺳﻪشنبه, 30 آبان 1396
احتمالا زمان، تنها مفهومی در ذهن شما است
3/50 امتیاز از 12 رای
 تکنولوژی  |     |   187

نمی توان انکار کرد که خیلی از فشارهایی که در زندگی با آن روبرو هستیم ناشی از زمان هستند. روزها، هفته ها، ماه ها و سال ها سپری می شوند و به این ترتیب حال به گذشته و آینده به حال تبدیل می شود بدون این که هیچ چیز به عقب برگردد.

اکنون فیزیکدان ها این موضوع را مطرح می کنند که نیروی جاذبه آن قدر قوی نیست که بتواند همه چیز را در یک جهت رو به جلو حرکت دهد. پس با این حساب، آیا زمان واقعا وجود دارد یا فقط یک مفهوم ذهنی است؟ قبل از هر توضیحی به یادآوری مختصری از اصطلاح "پیکان زمان" خواهیم پرداخت.

پیکان رو به جلوی زمان، جوان را پیر، گذشته را حال و حال را به آینده تبدیل می کند. به همین دلیل شما نمی توانید نیمرو را به تخم مرغ تبدیل کنید و با Control Z به حالت قبل برگردید.

اما اگر لحظه ای خود را خارج از گود تصور کرده و دنیا را از زاویه ی بیرون نگاه کنیم، خواهیم دید که تنها، قوانین فیزیک بر دنیا حاکم هستند. مشکل اینجا است که که در صورت معکوس پذیری زمان، این قوانین به قوت خود باقی هستند و جهت حرکت زمان تاثیری بر روی آن ها ندارد.

"لی بیلینگز" ( Lee Billings) در Scientific American می گوید: "چه زمان به جلو برود و چه به عقب برگردد باز هم قوانینی چون جاذبه ی نیوتن، الکترودینامیک ماکسول، نسبیت خاص و عام انیشتین یا مکانیک کوانتومی پابرجا خواهند بود."

مسیر چرخش سیارات به دور ستاره ها مثال دیگری از بی تاثیر بودن جهت زمان است. چه زمان روند رو به جلو داشته باشد و چه به عقب بازگردد، سیارات در مدار خود مسیر دقیق را دنبال خواهند کرد. بنا به گفته ی "برندان کول" (Brendan Cole) تنها تفاوتی که مشاهده می شود جهت چرخش است.

پس می توان گفت که زمان یک پارامتر ذهنی است؟ نسبت خاص انیشتین چنین گزاره ای را تایید می کند اما نظر قانون دوم ترمودینامیک کمی متفاوت است.

بنا بر قانون دوم ترمودینامیک، با گذشت زمان میزان بی نظمی افزایش پیدا می کند. به عبارت دیگر انتروپی جهان در حال افزایش است. دوباره مثال تخم مرغ نیمرو شده را به خاطر آورید. یک بار که سیستمی مختل شود، نمی توان اختلال آن را حتی ذره ای کاهش داد.

کول در ادامه ی توضیحات خود می گوید: "فیزیکدان ها دلیل این امر را با بی میلی تمام به قانون دوم ترمودینامیک ربط می دهند: بعد از هر اتفاقی بی نظمی باید افزایش پیدا کند و لازمه ی آن این است که زمان حرکتی رو به سمت جلو داشته باشد."

اگر به نظرتان اوضاع شما روز به روز به هم ریخته تر می شود، دلیلش همین است!

بعضی از فیزیکدان ها به این مسئله مشکوک هستند که آیا برهم کنش ذرات کوچک در اثر نیروی گرانش، باعث پیشبرد زمان به سمت جلو و در نهایت افزایش انتروپی می شود؟ چرا که در صورت قبول این موضوع، چنانچه ذرات کوچک تر با اجزای بزرگ تر وارد برهم کنش شوند، قوانین فیزیک به نفع دنیایی فاقد جهت زمانی تغییر خواهد کرد.

اگر انتروپی پیوسته در حال افزایش باشد، به این معنا است که جهانی منظم تر از جهان فعلی پیش از این وجود داشته است. بعضی فیزیکدان ها از این واقعیت مفهوم جهان موازی را برداشت می کنند که زمان می تواند به عقب و جلو و (هر جهت دیگری!) برود.

در تلاش برای حل کردن یکی از بزرگ ترین معماهای دنیای مدرن، گروهی از فیزیکدان ها فرض کردند که "نیروی گرانش" عامل تمام این بی نظمی ها است. فیزیکدان ها نقطه ای را که ذرات از کنترل پیکان زمان خارج شده و تحت کنترل قوانین جهان بدون جهت قرار می گیرند را "همدوسی" نامیدند.

"نیک استاکتون" (Nick Stockton) در سایت Wired توضیح می دهد که معادله ی ویلر-دویت برجسته ترین توضیح ممکن را از نظریه ی همدوسی دارد. این معادله پیش بینی می کند شکاف بین دنیای کوانتوم و مکانیک کلاسیک به لطف وجود اثر گرانش محو شده است.

همدوسی

اما قتی "دیمیتری پودولسکی" (Dmitry Podolsky)، فیزیکدان دانشگاه هاروارد و "رابرت لانزا" (Robert Lanza) رییس مرکز داروی استلاس،آن را حل کردند، به این نتیجه رسیدند که معادله توضیحی پیرامون رو به جلو بودن پیکان زمان نمی دهد.

در واقع، با توجه به نتایج آن ها، اثرات گرانش آهسته تر از آن بود که بتواند تاثیری بر روی جهت زمان بگذارد. همان طور که استاکتون اشاره می کند اگر نیروی جاذبه به حدی ضعیف باشد که نتواند مولکول ها را در کنار یکدیگر نگه دارد، پس آن قدر هم قدرت ندارد که بتواند به زمان، جهت رو به جلو بدهد.

لارنز در Discover می نویسد: "نتایج مطالعه ی ما نشان می دهد که زمان ماهیت خارجی ندارد. بلکه زمان مفهومی است که به توانایی افراد در حفظ اطلاعات درباره ی مسائل تجربه شده بستگی دارد."

این برداشت نشان می دهد که پیکان زمان یک مفهوم ذهنی است که توسط ناظری مثل ما تعیین می شود.

لانزا در Wired گفت: "انیشتین، در مقاله ی نسبیت خود نشان داد که زمان نسبی بوده و به ناظر آن بستگی دارد." او افزود: "مقاله ی ما در ادامه ی فرض انیشتین یک گام جلوتر رفت و نشان داد که شخص ناظر خود تولید کننده ی زمان است."

البته هنوز به آن سطح نرسیده ایم که در مورد بیگانی مفهوم زمان در هستی توضیح دهیم اما لانزا و پودولسکی نشان دادند که چیزی را در این میان گم کرده ایم.


برچسب ها :  

نظر خود را به اشتراک بگذارید